DISEASE

หวัด ป้องกันได้จริงหรือ?

นพ.นริศ เจนวิริยะ – ศัลยแพทย์

     หวัด เป็นโรคที่เกิดจากไวรัส คนไทยในสมัยที่หมอบรัดเลย์มาอยู่กรุงเทพฯ ได้รู้เรื่องนี้จึงเรียกไวรัสแบบไทยๆ ว่า “หวัด” โรคนี้จึงมีชื่อไทยว่าหวัดตั้งแต่นั้นมา หวัดเกิดจากไวรัสได้มากกว่า 200 ชนิด รักษาด้วยยาปฏิชีวนะไม่ได้ และไม่มียาอะไรที่จะฆ่าไวรัสได้ การป้องกันจึงเป็นอาวุธที่สำคัญในการรักษา ตั้งแต่โบราณกาลมีการอ้างถึงสิ่งที่ช่วยป้องกันหวัดกันมาก หลายอย่างก็ช่วยหลายอย่างก็ไม่ช่วยอะไร พอจะสรุปสั้น ๆ ได้ดังต่อไปนี้

- วิตามินซี ถูกอ้างถึงว่าช่วยป้องกันหวัดได้ในขนาด 1,000 – 2,000 มิลลิกรัม แต่ไม่มีการศึกษาใดชี้ชัดว่าช่วยป้องกันหวัดได้ วิตามันดีและอี ก็มีหลักฐานอ่อนในการยืนยันว่าป้องกันหวัดได้

- สมุนไพรเอ็กไคนาเซีย (Echinacea) ก็ไม่แน่ชัดในเรื่องผลการวิจัย ส่วนสมุนไพรตัวอื่น เช่น โสม กระเทียม ใบมะกอก ได้ถูกใช้เป็นยาป้องกันหวัดมานานแต่ไม่มีหลักฐานว่าได้ผลแน่ชัด

- ธาตุสังกะสี ผลงานวิจัยมีทั้งดีและไม่ดี แต่การกินธาตุสังกะสีมากเกินไปจะทำให้การรับรู้ด้านรสและกลิ่นเสียไป

- การออกกำลังพอประมาณ ทำให้ภูมิต้านทานของร่างกายดีขึ้นซึ่งน่าจะช่วยป้องกันหวัดได้ แต่หลักฐานในการป้องกันหวัดค่อนข้างอ่อน

- การนอนหลับเพียงพอ มีการศึกษาหนึ่งแสดงให้เห็นว่าการนอน 7 ชั่วโมงมีผลทำให้เป็นหวัดมากกว่า 3 เท่าของการนอน 8 ชั่วโมงหรือมากกว่า 

ส่วนมากหวัดจะหายได้เองภายใน 1 สัปดาห์ การรักษาของหมอคือการรักษาตามอาการ เช่น ให้ยารักษาอาการคัดจมูกทำให้หายใจคล่องขึ้น คนไข้สบายขึ้น พักผ่อนมาก ๆ กินดี ๆ ให้มีแรง รอเวลาให้หวัดหายไปเอง